آمیگدالا چیست؟

آمیگدالا Amygdala چیست؟

آمیگدالا (Amygdala) یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های مغز است که مرکز پردازش احساسات محسوب می‌شود؛ مخصوصاً ترس، تهدید، اضطراب و واکنش‌های مربوط به بقا. نام آمیگدالا از واژه یونانی «بادام» گرفته شده است چون شکل آن شبیه بادام است.

آمیگدالا در کجای مغز قرار دارد؟
آمیگدالا داخل لوب تمپورال (گیجگاهی) مغز قرار دارد؛ نزدیک هیپوکامپ که مسئول حافظه ا‌ست. هر انسان دو آمیگدالا دارد؛ یکی در نیمکره چپ و یکی در نیمکره راست.

مهم‌ترین وظایف آمیگدالا

1. تشخیص خطر و ترس
معروف‌ترین نقش آمیگدالا همین تشخیص ترس و خطر است.
وقتی صدای انفجار، چهره‌ی عصبانی، یا چیزی تهدیدکننده می‌بینید، آمیگدالا قبل از اینکه منطقی فکر کنید فعال می‌شود و بدن را برای واکنش آماده می‌کند:

• افزایش ضربان قلب
• ترشح آدرنالین
• حالت Fight / Flight / Freeze در زبان بدن
• افزایش هوشیاری

یعنی خیلی وقت‌ها اول «می‌ترسید»، و بعداً متوجه می‌شوید که واقعاً خطری بوده است یا خیر.

2. حافظه احساسی
آمیگدالا باعث می‌شود اتفاقات احساسی، بهتر در حافظه ماندگار شوند.

مثلاً:

• اولین عشق
• تصادف شدید
• تحقیر شدن
• لحظه‌ای که نزدیک مرگ بودید

چون احساس شدید وجود داشته است، آمیگدالا به مغز می‌گوید:
«این مهمه، یادت نره.»

برای همین خاطرات احساسی معمولاً خیلی واضح‌تر از بقیه ثبت می‌شوند.

3. تصمیم‌گیری احساسی
خیلی از تصمیم‌های ما، تصمیم‌های منطقیِ خالص نیستند.

آمیگدالا به شدّت بر روی تصمیم‌ها اثر می‌گذارد:

• اعتماد کردن یا نکردن
• حس خطر نسبت به آدم‌ها
• واکنش سریع در بحران
• قضاوت‌های غریزی

گاهی حتی قبل از اینکه آگاهانه فکر کنید، آمیگدالا تصمیم اولیه را گرفته است.

4. پردازش چهره و احساسات دیگران

آمیگدالا کمک می‌کند:

• ترس را در صورت دیگران تشخیص بدهید
• لحن تهدیدآمیز را بفهمید
• حس اجتماعی داشته باشید

افرادی که آسیب آمیگدالا دارند ممکن است در تشخیص ترس در چهره دیگران مشکل داشته باشند.

امّا آمیگدالا فقط برای ترس نیست؛

پیش‌تر دانشمندان فکر می‌کردند فقط مسئول ترس است، ولی الان می‌دانیم در این‌ موارد هم نقش دارد:
– لذت
– پاداش
– خشم
– اضطراب
– عشق
– انگیزه
– اعتیاد
– یادگیری از پاداش و تنبیه

یعنی بیشتر شبیه «مرکز اهمیت احساسی» مغز است تا اینکه تنها، مرکز ترس باشد.

ارتباط آمیگدالا با اضطراب و PTSD

در اختلالاتی مثل:
– اضطراب مزمن
– PTSD
– حملات پانیک
– فوبیا

معمولاً آمیگدالا بیش ‌فعال می‌شود.

یعنی مغز دائماً فکر می‌کند که خطری وجود دارد؛ حتی وقتی امن هستید. برای همین:
– بدن همیشه در حالت آماده‌ باش است
– استرس بالا می‌رود
– خواب خراب می‌شود
– تمرکز کم می‌شود

تصویربرداری مغزی نشان می‌دهد فعالیت آمیگدالا در افراد مضطرب اغلب بیشتر است.

رابطه آمیگدالا و قشر پیش‌پیشانی (Prefrontal Cortex)

این دو قسمت همانند گاز و ترمز عمل می‌کنند.

آمیگدالا = واکنش احساسی سریع
قشر پیش‌پیشانی = تحلیل منطقی و کنترل

وقتی استرس خیلی بالاست:

1. کنترل منطقی ضعیف‌تر می‌شود
2. آمیگدالا به طور کامل فرماندهی را در دست می‌گیرد

برای همین آدم‌ها در خشم یا ترس شدید ممکن است کارهایی انجام دهند که بعداً پشیمان شوند.

آیا می‌توان آمیگدالا را آرام‌تر کرد؟

تا حدی بله. تحقیقات نشان می‌دهند این‌ موارد می‌توانند به آرام‌تر شدن آمیگدالا کمک کنند:

• مدیتیشن
•  تنفس عمیق
•  خواب کافی
•  ورزش
•  CBT (رفتاردرمانی شناختی)
•  مواجهه تدریجی با ترس‌ها
•  کاهش استرس مزمن

این کارها ارتباط بین قشر منطقی مغز و آمیگدالا را قوی‌تر می‌کنند.

نکات تأمل برانگیز در ارتباط با آمیگدالا؛

بوها، احساسات قوی ایجاد می‌کنند.

چون آمیگدالا ارتباطی قوی با سیستم بویایی دارد، یک بو می‌تواند ناگهانی خاطره یا احساس قدیمی را زنده کند.

ترس، همیشه آگاهانه نیست.
گاهی آمیگدالا قبل از آگاهی کامل واکنش نشان می‌دهد؛ یعنی ممکن است بدن شما بترسد قبل از اینکه متوجه شوید اصلاً چرا ترسیده‌اید.

آسیب آمیگدالا می‌تواند ترس را کم کند؛
در یک مورد معروف علمی، زنی بود که به‌خاطر آسیب آمیگدالا تقریباً حس ترس طبیعی نداشت. این مورد خیلی به شناخت نقش آمیگدالا کمک کرد.

ساختار داخلی آمیگدالا

آمیگدالا چند بخش دارد:

Basolateral complex
* Central nucleus
Corticomedial nuclei

هرکدام نقش متفاوتی دارند:

• دریافت اطلاعات حسی
•  ذخیره یادگیری احساسی
•  فعال‌کردن واکنش‌های فیزیکی ترس

و به طور خلاصه، آمیگدالا سیستم هشدار احساسی مغز است که تعیین می‌کند چه چیزی مهم، خطرناک، لذت‌بخش یا به ‌یادماندنی است.